برو به محتوای اصلی

جعبه ابزار خاموشی

جعبه‌ابزار قطع اینترنت

جعبهابزار آفلاین را دانلود کنید (.html)جعبهابزار آفلاین را دانلود کنید (.pdf)
پرش به فهرست

اعتراضات آبان ماه ۱۳۹۸ قطعی طولانی اینترنت را به همراه داشت که ایران را به مدت ده روز به خاموشی کامل اطلاعات فرو برد (این زمان برای بعضی استان‌های کشور مثل سیستان و بلوچستان حتی طولانی‌تر نیز بود). در طول این مدت، برقراری ارتباط با خانواده، دوستان و همکاران از طریق ابزارهای اینترنتی و یا دسترسی به وب‌سایت‌ها و اشتراک‌گذاری فایل‌ها، تقریباً غیرممکن شده بود.

قطع شدن‌های این چنینی به این منظور طراحی می‌شوند تا اخبار دستگیری‌ها، سرکوب‌ها و موارد نقض حقوق بشر پوشیده بماند. علاوه بر نقض حقوق اساسی ایرانیان، این اتفاقات صدمات بزرگی به اقتصاد و معیشت مردم وارد می‌کند.

قطعی‌های اینترنت بسیار چالش‌برانگیز هستند، با این حال می‌توان مقدماتی را فراهم آورد تا برای وقوع آن آماده بود و بدین صورت در زمانی که دسترسی به اینترنت وجود ندارد بتوانید با کانتکت‌های اصلی خود ارتباط برقرار کنید و به اطلاعات از خارج از کشور دسترسی بیابید.

جعبه‌ابزار ویژه‌ی قطع اینترنت که ما فراهم کرده‌ایم شامل راهنمایی درباره قدم‌هایی است که می‌توانید برای ایجاد آمادگی در برابر قطع اینترنت - شبیه اتفاقی که در آبان ماه ۱۳۹۸ افتاد - بردارید.

دسترسی به اطلاعات

دسترسی به اطلاعات در زمان قطعی اینترنت می‌تواند بسیار حیاتی باشد. درست است که رسانه‌های خارج از کشور می‌توانند از طریق ماهواره برنامه‌های خود را پخش کنند و شما را در جریان امور قرار دهند، اما در برخی مواقع ممکن است بخواهید به منابع تخصصی خاص دسترسی داشته باشید یا فایل‌هایی را استفاده کنید که قبل از قطعی اینترنت دانلود نکرده‌اید.

دو گزینه برای این شرایط در دسترس است: سرویس‌هایی مانند توشه که محتوای برگزیده اینترنتی را برای شما به صورت بسته‌های روزانه ارسال می‌کنند، یا ابزارهای آزمایشی مانند مرورگر همتا به همتای (peer-to-peer) CENO. در ادامه می‌توانید اطلاعات بیشتر برای هر کدام از این‌ها را به دست بیاورید.

ارسال داده‌ها از طریق ماهواره - راهی قابل‌اعتماد برای دسترسی به اطلاعات

قطع اینترنت می‌تواند تجربه‌ی بسیار ناراحت‌کننده‌ای باشد. نه تنها گپ‌زدن با دوستان و خانواده تقریباً غیرممکن می‌شود، بلکه ناگهان دسترسی به اطلاعات قابل‌اعتماد و درست درباره اتفاقاتی که دارد در سراسر کشور و جهان رخ می‌دهد نیز سخت‌تر می‌شود.

اینجا زمانی است که ابزار «توشه» به کار می‌آید. توشه به شما اجازه می‌دهد تا به وسیله‌ی همان بشقاب‌های ماهواره‌ای (دیش) که برای دیدن تلویزیون ماهواره‌ای استفاده می‌کنید، به اخبار، اطلاعات و منابع از خارج از کشور دسترسی پیدا کنید. در زمان قطع اینترنت، توشه معتبرترین راه ممکن برای با خبر ماندن از اتفاقات و دریافت توصیه‌هایی در زمینه حفظ امنیت در زمان بحران است.

این ابزار به کمی زمان برای نصب و راه‌اندازی نیاز دارد اما نکته‌ی مهم این است که دریافت اطلاعات از طریق توشه غیرقابل تشخیص است و حکومت آن را مانند دیدن تلویزیون ماهواره می‌پندارد و به همین دلیل یکی از امن‌ترین راه‌ها برای دسترسی به اطلاعات سانسور نشده است.

این ابزار از طریق ماهواره محتوا را ارسال می‌کند.

Toosheh

Toosheh

منبع دیگر

فناوری مورد استفاده در توشه این امکان را فراهم می‌کند که داده‌های غیر ویدیویی را به پخش زنده‌ی تلویزیونی تبدیل کند. داده‌ها دسته‌بندی می‌شوند، روی یک سرور بارگذاری می‌شوند، توسط ماهواره‌های موجود پخش می‌شوند و بعد توسط کاربران ضبط و رمزگشایی می‌شوند. این کار به کاربران این اجازه را می‌دهد تا در صورت قطع موقت و یا کامل اینترنت، به اخبار، اطلاعات و منابعی که از خارج از کشور فرستاده می‌شود دسترسی پیدا کنند

سهولت استفاده

یک «یو‌-اس‌-بی فلش درایو» ساده که به دستگاه رسیور (گیرنده دیجیتال) وصل شده است، اطلاعات را ذخیره می‌کند، سپس کاربر فلش درایو را به یک تلفن همراه یا کامپیوتر وصل می‌کند و توسط نرم‌افزار رمزگشایی و مشاهده‌ی فایل «توشه» محتوا را به شکل اولیه‌ی آن مشاهده ‌می‌کند.

راهنمای نصب و استفاده این اپلیکیشن رمزگشایی و مشاهده فایل را می‌توانید روی وب سایت «توشه» که در بالا لینک شده است پیدا کنید.

مزایا و‌ ویژگی‌ها

هر وقت که در ایران یک اختلال اینترنتی بوجود می‌آید، «توشه» یک بسته‌ی روزانه به اشتراک می‌گذارد که شامل ابزارهای «پروکسی»، اپلیکیشن‌های پیام‌رسان رایج (به همراه بروزرسانی) ، آموزش امنیت دیجیتال، اپلیکیشن‌های اشتراک گذاری فایل، ابزارهای حریم خصوصی و بسته‌های مخصوص تظاهرات، می‌باشد.

فناوری پخش ماهواره‌ای داده‌ی «توشه» قادر است تا اطلاعات را در قالب‌های مختلف، و نه فقط ویدیو، پخش کند. پی‌دی‌اف، جی‌پگ، اچ‌تی‌ام‌ال، ام‌پی‌تری یا هر قالب دیگری که باشد، هنگامی که کاربر شبکه‌ی ماهواره‌ای را ضبط می‌کند، جمع‌آوری می‌شود.

فناوری «توشه» به وسیله برقراری ارتباط یک‌طرفه، به شکلی امن و بدون فاش شدن هویت افراد عمل می‌کند. از آنجایی که اطلاعات به همان شکل تلویزیون ماهواره‌ای به اشتراک گذاشته و دریافت می‌شود، محتوای مورد نظر کاربران قابل نظارت نخواهد بود و اطلاعات شخصی افراد هیچگاه جمع‌آوری و یا به اشتراک گذاشته نمی‌شود.

خطرات و آنچه این اپلیکیشن انجام نمی‌دهد

از «توشه» نمی‌توانید بنا به میل خود برای گشت‌زنی در اینترنت استفاده کنید، فقط این امکان را دارید تا محتوایی که توشه جمع‌آوری و پخش می‌کند را دانلود کنید.

از آنجایی که پخش اطلاعات به صورت یکطرفه انجام می‌شود، نمی‌توانید از توشه برای برقراری ارتباط با افراد دیگر و یا فرستادن فایل به خارج از کشور، استفاده کنید. کاربرد توشه عمدتاً ایجاد دسترسی به اطلاعات حیاتی در مواقع بحرانی می‌باشد.

استفاده از اینترنت از طریق فناوری peer-to-peer

تلویزیون ماهواره‌ای و ابزارهایی مانند توشه می‌توانند به شما کمک کنند تا در صورت قطعی اینترنت، همچنان از دنیای بیرون خبر بگیرید و به اطلاعات کلیدی دست پیدا کنید. اما، این روش‌ها راهکارهای مناسبی برای دسترسی به اینترنت جهانی نیستند.

ابزارهای در دست توسعه که به دسترس‌پذیرکردن بیشتر اطلاعات کمک می‌کنند اغلب در مرحله آزمون و خطا هستند، گرچه این ابزارها راه‌حل‌های جالبی ارائه می‌دهند. توسعه‌یافته‌ترین این ابزارها در حال حاضر مرورگر CENO است، که اصول همتا به همتا را روی مرورگری آنلاین پیاده می‌کند.

این اپ به کاربران امکان می‌دهد تا داده‌های زیاددیده‌شده‌ را روی شبکه‌ای توزیع‌شده «ذخیره‌سازی» کنند. در صورتی که دسترسی به اینترنت جهانی قطع شود، کاربران می‌توانند به این داده‌های از پیش ذخیره‌شده دسترسی یابند، و در واقع نسخه‌هایی ذخیره‌شده از وب‌سایت‌ها را از سایر کاربران مرورگر CENO به شیوه‌ی «تورنت» دریافت کنند. این به معنای آن است که مرورگر CENO - به‌عنوان ابزاری برای دسترسی به اطلاعات در زمان قطعی اینترنت - هرچه کاربران بیشتری داشته باشد، قدرت بیشتری نیز خواهد داشت.

این ابزار متن باز است.

این ابزار به شبکه اطلاعات ملی متصل می‌شود.

CENO Browser

CENO Browser

مرورگر سِنو (کوتاه‌شده‌ی عبارت «نه به سانسور!»)، ساخت شرکت eQualitie است. یک مرورگر وب برای اندروید که به کاربران کمک می‌کند از طریق ارتباط‌هایی با میانجی پروکسی، یا از طریق محتوای پایداری از کاربران دیگر که در شبکه‌ی مرورگر ذخیره می‌شود، سانسور اینترنت را دور بزنند. این مرورگر در واقع نسخه‌ای سازگارشده از مرورگر پرطرفدار فایرفاکس است.

وقتی که یک کاربر با استفاده از این مرورگر به صفحه‌ای روی اینترنت دسترسی می‌یابد، مرورگر داده‌ها را روی شبکه ذخیره می‌کند و به سایر کاربران نیز امکان می‌دهد تا از طریق ارتباط‌های همتا به همتا به آن دسترسی پیدا کنند. به این ترتیب هر محتوای پرطرفداری حتی در زمان فیلترینگ سنگین، کُندشدن اینترنت، و یا حتی قطعی کامل اینترنت می‌تواند در دسترس کاربران این مرورگر باقی بماند.

سهولت استفاده

شما می‌توانید این نرم‌افزار را نصب کنید و از آن به‌عنوان یک مرورگر ساده‌ی اینترنت استفاده کنید، چون روی نسخه‌ سازگارشد‌ه‌ای از مرورگر فایرفاکس برای اندروید ساخته شده است.

وقتی سعی می‌کنید با استفاده از مرورگر سنو صفحه‌ای را بارگذاری کنید، این اپ ابتدا سعی خواهد کرد تا مستقیماً یا با میانجی یک پروکسی به آن صفحه دسترسی پیدا کند. اما اگر نتواند از طریق این روش‌ها به صفحه‌ی مورد نظر دسترسی پیدا کند، «انبار مشترک» را جست‌وجو خواهد کرد تا ببیند آیا کاربر دیگری پیش از این به آن صفحه دسترسی یافته و آن را ذخیره کرده است. اگر این‌طور باشد، از این داده‌های ذخیره‌شده استفاده خواهد کرد تا صفحه را بارگذاری کند - روندی که می‌توان گفت شبیه «تورنت‌کردن» صفحه‌های وب از سایر کاربران مرورگر سنو است.

اگر این داده‌ها در شبکه وجود نداشته باشد، باز هم راه‌هایی برای دسترسی به آن‌ها از طریق «انژکتورها» دارید، که مانند میانجی‌ها یا پروکسی‌ها عمل می‌کنند و می‌توانند داده‌ها را به درون شبکه‌ی شما منتقل کنند.

علاوه بر این، مرورگر سنو دو شیوه برای مرور وب در اختیار شما می‌گذارد: عمومی و خصوصی. در «حالت عمومی» مرورگرتان سعی خواهد کرد تا به محتوای ذخیره‌شده از شبکه دسترسی پیدا کند، در حالی که در «حالت خصوصی» شما هرگز از داده‌های ذخیره‌شده استفاده نخواهید کرد و فقط مرورگر سنو را به‌عنوان یک پروکسی یا میانجی به کار خواهید برد.

مزایا و‌ ویژگی‌ها

در صورت قطعی اینترنت، یا دوره‌ای از اختلال پایدار، استفاده از مرورگر سنو توانایی دسترسی به هر محتوای مهم یا پرطرفداری را که سایر کاربران سنو ذخیره‌شان کرده باشند، به کاربران می‌دهد. این مرورگر از این جهت بی‌همتاست که در صورت قطعی اینترنت، چنین امکاناتی را ارائه می‌دهد. هرگونه محتوای پرطرفداری روی شبکه ذخیره می‌شود و نمی‌تواند به‌زور حذف شود.

وقتی تعداد کافی از کاربران این داده‌ها را ذخیره کنند، این سیستم می‌تواند سرعت مرور بیشتری را در پی داشته باشد. از آنجا که مشترک شما می‌تواند بخش‌های مختلفی از یک محتوا را همزمان از مشترکان مختلفی دریافت کند، بارگذاری محتوای ارائه‌شده بین شبکه‌ها و دستگاه‌های مختلف تقسیم می‌شود. باز هم تکرار می‌کنیم: می‌تواند قیاس مفیدی باشد که این فرایند را مانند دریافت تکه‌تکه‌ی صفحه‌های اینترنتی پرطرفدار به شیوه‌ی «تورنت» از سایر کاربران مرورگر سنو تصور کنید.

مرورگر سنو می‌تواند امکان مرور ارزان‌تر را نیز فراهم کند. داده‌های ذخیره‌شده روی این شبکه به‌جای اینترنت بین‌المللی از طریق ارتباط‌های محلی در دسترس خواهند بود، یعنی شما برای دسترسی به محتوای «محلی» هزینه‌ی کمتری برای داده‌ها پرداخت می‌کنید، حتی وقتی این محتوا در اصل از اینترنت جهانی گرفته شده باشد.

خطرات و آنچه این اپلیکیشن انجام نمی‌دهد

این اپ کاملا بی‌خطر نیست. اگرچه اطلاعات شخصی شما امن خواهند بود، احتمالاً هر فردی که آشنایی کاملی با سازوکار کوئینت داشته باشد می‌تواند ابزاری را توسعه دهد که نشان بدهد یک محتوای خاص از چه آدرس‌های آی‌پی به اشتراک گذاشته شده است. با این حال، این امکان وجود نخواهد داشت که آدرس آی‌پی یک کاربر مشخص هدف قرار گیرد و لیستی از تمام محتوایی که او ثبت کرده، به دست آید. با این همه، این اپ شاید برای کاربرانی که فعالیت‌های آنلاین‌شان نیازمند گمنامی کامل است، مناسب نباشد.

به طور کلی، اگر یک سایت خاص (مثلاً یک سایت دولتی) از شما می‌خواهد تا به‌عنوان فردی قابل‌شناسایی به آن وصل شوید، از یک منطقه‌ی مشخص، یا از طریق اینترنت ملی، تیم سازنده‌ی مرورگر سنو به شما توصیه می‌کنند که در این مورد در عوض از یک مرورگر وب معمولی استفاده کنید.

همچنین، تا وقتی کاربران بیشتری مرورگر سنو را دانلود و شروع به استفاده از آن کنند، احتمالاً مقدار نسبتاً محدودی از داده‌های ذخیره‌شده در شبکه وجود خواهد داشت. درست مانند هر فناوری همتا به همتا، مرورگر سنو نیز وقتی کارآمدتر خواهد شد که افراد بیشتری از آن استفاده کنند. تا زمانی که زیربنای کاربری آن تا حدی رشد نکند، شاید این راه هنوز کاملاً برای دسترسی به اطلاعات در زمان قطعی کامل اینترنت قابل‌اتکا نباشد.

اپلیکیشن‌های پیام‌رسان - برقراری ارتباط در خاموشی

زمانی که دسترسی به اینترنت جهانی بسته شده است، خیلی از اپلیکیشن‌های پیام‌رسانی که هر روز استفاده می‌کنید دیگر کار نخواهند کرد. اپلیکیشن‌هایی مانند «سیگنال»، «تلگرام» یا «واتس‌اپ» نیازمند دسترسی به سرورهای موجود در اینترنت جهانی هستند بنابراین در زمان قطع اینترنت به هیچ‌وجه موثر عمل نخواهند کرد.

باید به این موضوع توجه داشت که تمام ابزارهای برقراری ارتباط دیجیتال تا حدی دارای خطراتی هستند، و هیچ‌وقت نباید هنگام فرستادن اطلاعات حساس به دوستان، خانواده یا کانتکت‌هایتان، بی‌خیال امنیت بشوید- به خصوص در زمان قطعی اینترنت که تنش زیادی وجود دارد.

هر چند اپلیکیشن‌های زیر احتمالا در زمان قطع اینترنت به شما کمک می‌کنند، بعضی از آن‌ها دارای ضعف‌هایی هستند که باید به آنها توجه داشت.

یک نکته‌ی مهم: حتی اگر اپلیکیشن‌های پیام‌رسان داخلی در زمان قطع اینترنت در دسترس باشند، هیچ وقت نباید از آن‌ها استفاده کنید. بسیاری از این اپلیکیشن‌های داخلی روی شبکه ملی اطلاعات کار می‌کنند و به همین دلیل می‌توانند در زمان قطع اینترنت به کار خود ادامه بدهند. به هر حال بسیاری از آن‌ها دارای نقص‌های امنیتی هستند و هیچگونه حفاظت معناداری از داده‌های کاربران ارائه نمی‌دهند. هر داده‌ی حساسی که با اپلیکیشن‌های داخلی به اشتراک گذاشته شود، به راحتی قابل رهگیری و نظارت است.

پس چه گزینه‌هایی وجود دارد؟

گزینه‌‌ی امتحان نشده - آیا می‌توان از شبکه ملی اطلاعات بهره‌برداری کرد؟

اپلیکیشن پیام‌رسان «جمی» یکی دیگر از اپلیکیشن‌های همتا به همتا و سرتاسر رمزگذاری شده است که ممکن است در زمان قطع شدن اینترنت موثر عمل کند. هر چند مانند «برایر» دارای قابلیت بلوتوثی نیست، اما به شما اجازه می‌دهد تا از طریق شبکه‌های داخلی و محلی به آن وصل شوید.

روشن نیست که «جمی» چطور می‌تواند با شبکه‌ی ملی اطلاعات (اینترنت ملی) تعامل داشته باشد - ممکن است (ثابت نشده) برقراری ارتباط بین کاربران «جمی» با بهره‌برداری از اتصالات شبکه ملی اطلاعات، انجام‌پذیر باشد.

عدم قطعیت با وجود این موضوع بیشتر می‌شود که این اپلیکیشن برای شروع نیازمند دسترسی به یک سرور bootstrap است که این سرور به حفظ اتصال کمک می‌کند. این سرورهای bootstrap معمولاً روی اینترنت جهانی مستقر هستند، پس می‌شود انتظار داشت که در زمان قطع اینترنت‌ و عدم دسترسی به یک bootstrap.، «جمی» با چالش‌هایی برای حفظ اتصال روبه‌رو شود.

البته در حرف این اپلیکیشن اظهار کرده است که کاربران دیگر می‌توانند به عنوان bootstrap عمل کنند (هر چند صحت این موضوع معلوم نیست) و یا یک سرور bootstrap روی یک سرور داخلی سوار شود (هر چند این موضوع خودش مسائل امنیتی متعددی را در بر خواهد داشت). به صورت خلاصه، «جمی» ممکن است موفق عمل کند، اما سوالات بدون پاسخ بسیاری وجود دارد.

پس‌کوچه در یک پست وبلاگی درباره چگونگی عملکرد همتا به همتای «جمی» توضیح داده است. همینطور درباره این که در صورت در دسترس نبودن اتصال‌های همتا به همتا چه اتفاقی می‌افتد.

این ابزار از طریق شبکه‌های محلی متصل می‌شود.

.امکان اتصال این ابزار از طریق شبکه ملی اطلاعات مشخص نیست

این ابزار متن باز است.

این ابزار دارای کدگذاری سرتاسری است.

Jami

Jami

«جمی» پلتفرم رایگان برای ارتباط و مکاتبه است که ادعا می‌کند هویت و حریم خصوصی کاربران خود را حفاظت می‌کند. «جمی» دارای رمزگذاری سرتاسری است و به شکل همتا به همتا عمل می‌کند، بنابراین نیازی به یک سرور مرکزی برای انتقال داده بین کاربران ندارد.

به همین سبب، کاربرانی که روی یک شبکه‌ی محلی مشترک هستند (برای مثال، یک شبکه وای‌فای عمومی بدون دسترسی به اینترنت) باید بتوانند از طریق «جمی» به هم متصل شوند، حتی اگر به اینترنت وصل نباشند.

سهولت استفاده

دانلود این اپلیکیشن برای اندروید از گوگل‌پلی، و برای iOS از اپل استور امکانپذیر است. نسخه‌های مخصوص دسکتاپ (مک، ویندوز و لینوکس) را هم می‌توان از خود وبسایت «جمی» دانلود کرد.

مزایا و‌ ویژگی‌ها

علاوه بر برقراری ارتباط امن، «جمی» تماس‌های ویدویی و کنفرانسی با کیفیت اچ‌دی را نیز ارائه می‌کند، اما کیفیت این تماس‌ها بسیار بستگی به کیفیت اینترنت مورد استفاده دارد.

داشتن قابلیت ارسال پیام از طریق شبکه‌های وای‌فای می‌تواند در زمان‌های قطع موقت اینترنت (و حتی قطع کامل اینترنت) به منظور برقراری ارتباط با کانتکت‌هایی که در نزدیکی شما هستند، موثر عمل کند. «جمی» همچنین ممکن است بتواند در صورت محدود شدن دسترسی به اینترنت جهانی به شکلی مطمئن عمل کند، اما تنها در صورتی که اینترنت ملی در دسترس باقی بماند.

به این موضوع توجه داشته باشید که محققان ما به صورت مستقل قادر به تایید این گزارش‌ها نبوده‌اند، بنابراین نمی‌توانند درباره کارکرد این اپلیکیشن در چنین شرایطی با قطعیت نظر بدهند. آزمایش‌ها و شواهد بیشتری برای این کار نیاز است.

خطرات و آنچه این اپلیکیشن انجام نمی‌دهد

بر خلاف برخی از اپلیکیشن‌هایی که بر پایه‌ی شبکه توری meshnet-based طراحی می‌شوند، «جمی» قادر به استفاده از بلوتوث برای برقراری ارتباط با دستگاه‌های دیگر نیست. برقراری ارتباط آفلاین با کانتکت‌ها، نیازمند اتصال هر دو طرف به یک شبکه‌ی اینترنت مشترک محلی است.

برقراری ارتباط مستقیم - اپلیکیشن‌های پیام‌رسان همتا به همتا peer-to-peer

راه حل جایگزین این است که از ابزارهای همتا به همتا و فناوری شبکه توری استفاده کنید. برخی از این نوع اپلیکیشن‌ها می‌توانند از طریق شبکه‌‌های وای‌فای محلی، بلوتوث یا حتی خود شبکه ملی اطلاعات، پیام‌های شما را ارسال کنند.

یکی از ابزارهایی که چنین برقراری ارتباطی را میسر می‌سازد «برایر» است. این ابزار از فناوری همتا به همتا استفاده می‌کند تا پیام‌های شما را از طریق بلوتوث یا وای‌فای همگام‌سازی کند.

این ابزار از طریق شبکه‌های محلی متصل می‌شود.

این ابزار دارای کدگذاری سرتاسری است.

این ابزار دارای کدگذاری سرتاسری است.

این ابزار متن باز است.

Briar

Briar

«برایر» یک اپلیکیشن پیام‌رسان است که برای استفاده کنشگران، روزنامه‌نگاران و هر کس دیگری که احتیاج به برقراری ارتباط در زمان قطع اینترنت داشته باشد، طراحی شده است. برخلاف اپلیکیشن‌های پیام‌رسان سنتی، «برایر» متکی بر یک سرور مرکزی نیست، پیام‌ها با استفاده از یک شبکه توری به صورت مستقیم بین دستگاه‌های کاربران همزمان‌سازی یا همان synchronized می‌شوند.

سهولت استفاده

کاربران می‌توانند «برایر» را برای اندروید از پلی استور گوگل، F-Droid یا وب سایت برایر دانلود نمایند.

مزایا و‌ ویژگی‌ها

«برایر» می‌تواند برای به اشتراک گذاشتن پیام‌های مهم با افرادی که به آن‌ها اعتماد دارید، به شکلی مطمئن عمل کند. در هنگام قطع شدن اینترنت، این اپلیکیشن اجازه می‌دهد تا داده‌ها و اطلاعات را با کانتکت‌های خود به شکلی امن به اشتراک بگذارید، البته لازم خواهید داشت تا با فرد گیرنده در محدوده‌ی بلوتوث یا روی یک شبکه وای‌فای مشترک قرار داشته باشید.

علاوه بر قابلیت گپ زدن سرتاسری خصوصی و گروهی، «برایر» به شما این امکان را می‌دهد تا تالارهای گفتگوی عمومی و بلاگ‌هایی تشکیل دهید که برقراری ارتباط را با گروه‌های معتمد میسر می‌سازد، و حتی در زمان‌های قطع اینترنت هم قابل اشتراک‌گذاری و به‌روزرسانی هستند.

تالارهای گفتگو، مکالمات غیر خصوصی هستند. بر خلاف گروه‌های خصوصی، هر کسی که به آن بپیوندد می‌تواند کانتکت‌های دیگر خود را به تالار دعوت کند. در ضمن بلاگ‌ها امکان پست و به اشتراک گذاشتن اخبار و بروزرسانی‌ها را با تمام کانتکت‌هایتان امکان پذیر می‌سازند.

«برایر» همچنین با اپلیکیشن "دکمه هشدار" Ripple مجهز شده است که می‌تواند برایر را مخفی کند یا در حالتی که نگران هستید حساب کاربری‌ شما تحت نظارت قرار گرفته یا مصادره شده، می‌تواند طوری پیکربندی شود که حساب کاربری و تاریخچه پیغام‌های شما را پاک کند.

خطرات و آنچه این اپلیکیشن انجام نمی‌دهد

این اپلیکیشن البته اشکالاتی نیز دارد. گزارش‌هایی از مشکلات برقراری ارتباط از طریق بلوتوث در زمانی که اینترنت قطع شده است دریافت شده، اما گروه «برایر» مشغول رفع این اشکالات هستند.

در زمان قطع اینترنت، این اپلیکیشن تنها در صورتی که کاربران در محدوده بلوتوث و وای‌فای یکدیگر قرار داشته باشند، می‌‌تواند کارایی داشته باشد.

مشکل دیگر این اپلیکیشن این است که تا زمانی که تعداد زیادی از افراد شروع به استفاده از «برایر» نکنند، نمی‌تواند در زمان‌های قطع دسترسی به اینترنت از تمام امکانات بالقوه خود استفاده کند و موثر واقع شود. برای اینکه «برایر» بتواند به یک اپلیکیشن پیام‌رسان قدرتمند تبدیل شود و جایگزین پیام‌رسان‌های معمول بشود، می‌بایست تعداد کاربران گسترده‌ای را جذب کند.

اطلاعیه ای در مورد اپلیکیشن «بریجفای»

در نسخه پیشین ایران در خاموشی، اپلیکیشن پیام‌رسان «بریجفای» که از فناوری بلوتوث استفاده می‌کند را معرفی کرده بودیم. با توجه به آسیب‌پذیری‌های امنیتی این اپلیکیشن، تصمیم گرفتیم آن را از جعبه ابزار ایران در خاموشی حذف کنیم. در حال حاضر استفاده از اپلیکیشن «بریجفای» را به عنوان یک اپلیکیشن پیام‌رسان امن توصیه نمی‌کنیم.

این اپلیکیشن در اصل برای کمک به حفظ ارتباط افراد در جاهایی مثل کنسرت یا سایر رویدادهای عمومی که ممکن است اینترنت دچار اختلال شود طراحی شده، اما برخی از تظاهرات کنندگان نیز از این اپ استفاده کرده‌اند، مثلا در شلوغی‌های سال ۲۰۱۹ - ۲۰۲۰ در هنگ‌کنگ و در مواقع قطعی اینترنت در میانمار.

اما این اپلیکیشن برای استفاده در تظاهرات طراحی نشده است و استفاده از آن در این رویدادها می‌تواند با خطرات جدی همراه باشد. در سال ۲۰۲۰ گروهی از محققان در مقاله‌ای در وبسایت اخبار فناوری Ars Technica از یک سری حفره‌های جدی امنیتی این اپلیکیشن انتقاد کردند. هرچند در اکتبر ۲۰۲۰ «بریجفای» یک نسخه جدید منتشر کرد، اما هنوز حسابرسی امنیتی مستقلی برطرف شدن این حفره‌های امنیتی را تایید نکرده است.

تا زمانی که «بریجفای» حسابرسی امنیتی مستقلی را با موفقیت نگذرانده است، توصیه می‌کنیم که در زمان قطعی اینترنت از استفاده از این اپلیکیشن جدا خودداری کنید. در صورت استفاده، حریم خصوصی و امنیتی خود را به خطر می‌اندازید.

استفاده از پیام متنی کوتاه - با رمزگذاری یا بدون رمزگذاری؟

فناوری دیگری که در صورت قطعی اینترنت به‌طور گسترده به کار می‌رود اس‌ام‌اس یا پیام متنی کوتاه است. در جریان آخرین قطعی اینترنت در آبان ۱۳۹۸، بسیاری از مردم به‌سادگی به‌جای نرم‌افزارهای پیام‌رسان امن آنلاین، به فرستادن پیام‌های متنی کوتاه روی آوردند. تا زمانی که شما هیچ‌گونه اطلاعات حساسی را به اشتراک نمی‌گذارید، این می‌تواند راهی کارآمد برای حفظ ارتباط با خانواده و دوستان‌تان باشد.

با این حال، پیام متنی کوتاه شیوه‌ ارتباطی بسیار ناامنی است و شرکت‌های مخابراتی تلفن همراه، به‌سادگی می‌توانند به محتوای پیام‌های شما دست پیدا کنند، و همین‌طور اطلاعاتی درباره‌ی هویت کسانی که با آن‌ها پیام مبادله می‌کنید، زمان، و تعداد پیام‌هایتان کسب کنند.

سایلنس اپی است که هدفش حل بعضی از این مشکلات است - اما نه همه‌ی آن‌ها. این نرم‌افزار به شما امکان می‌دهد تا پیام‌های متنی کوتاه‌تان را از طریق پروتکل رمزگذاری سیگنال رمزگذاری کنید.

این نرم‌افزار از محتوای پیام‌هایتان محافظت می‌کند، اما دقت به این نکته هم مهم است که فراداده‌ها همچنان در معرض دید شرکت ارائه‌دهنده خواهند بود. به این معنا که ارائه‌دهنده‌ی شما قادر خواهد بود شماره‌هایی را که به آن‌ها پیام می‌فرستید، زمانی که پیام‌هایتان را می‌فرستید، و تعداد پیام‌هایتان را ببیند. حتی اگر محتوای پیام‌هایتان رمزگذاری‌شده باشند، همین اطلاعات می‌تواند کافی باشد تا به شما سوءظن پیدا کنند.

همچنین، نگرانی‌هایی در مورد این نکته وجود دارد که «کلید مبادله‌»ی اولیه‌ی شما - نخستین پیامی که به یک فرد دیگر می‌فرستید تا رمزگذاری پیام متنی کوتاه اتفاق بیفتد - خودش از طریق یک پیام متنی کوتاه رمزگذاری‌نشده فرستاده می‌شود. این پیام ممکن است از سوی طرف سوم شنود شود و در نتیجه برای رمزگشایی و شنود تمام پیام‌های رمزگذاری‌شده‌ی شما مورد استفاده قرار گیرد.

این نکته را به خاطر داشته باشید، و فرض نکنید که به محض استفاده از این اپ امنیت کامل دارید - این برنامه هم خطر شنود را به‌طور کامل از بین نمی‌برد.

این ابزار متن باز است.

این ابزار دارای کدگذاری سرتاسری است.

Silence

Silence

سایلنس یک ابزار پیام‌رسان فوری متن‌باز و رایگان است که می‌تواند برای فرستادن پیام‌های متنی کوتاه رمزگذاری‌شده بین کاربران داخل و خارج از کشور مورد استفاده قرار گیرد.

سهولت استفاده

کاربران می‌توانند نسخه‌ی اندروید این نرم‌افزار را از فروشگاه گوگل‌پلی دانلود کنند. این برنامه را می‌توان برای تبادل پیام‌های رمزگذاری‌شده با سایر کاربران سایلنس به کار برد. پیام‌های متنی کوتاه فرستاده‌شده به افرادی که کاربر سایلنس نیستند، رمز‌گذاری‌ نشده و ازاین‌ روی، آسیب‌پذیر خواهند بود. جزئیات بیشتر را می‌توانید روی وب‌سایت سایلنس پیدا کنید.

مزایا و‌ ویژگی‌ها

سایلنس امکان ارتباط رمزگذاری‌شده روی زیرساخت پیام‌های متنی کوتاه ایران را به کاربران می‌دهد که می‌تواند در صورت قطعی اینترنت فعال باقی بماند. پس از رمزگذاری، محتوای پیام‌های شما قرار است از هر طرف سومی محفوظ باشند.

با توجه به این‌که این اپ پس از دانلود و نصب، دیگر نیازی به ارتباط اینترنتی ندارد، در صورت حتی قطعی طولانی‌مدت نیز کاملاً انعطاف‌پذیر و کارآمد خواهد بود.

این اپ از پروتکل رمزگذاری سیگنال استفاده می‌کند که به‌طور مرتب مورد بررسی امنیتی جامع قرار گرفته است.

خطرات و آنچه این اپلیکیشن انجام نمی‌دهد

این اپ بی‌خطر نیست. با این‌که رمزگذاری به معنای آن است که فقط شما و گیرنده‌های پیام‌هایتان قادر خواهید بود محتوای پیام‌هایتان را بخوانید، سایلنس در بخش پرسش‌های متداولش به این نکته اشاره می‌کند که گراف اجتماعی شما محفوظ نخواهد بود. دلیلش این است که ارائه‌دهنده‌ی خدمات اینترنتی شما، همچنان به فراداده‌هایتان دسترسی خواهد داشت، یعنی مهاجمان می‌توانند بفهمند که شما با چه کسانی در تماس بوده‌اید، در چه زمانی، و چقدر، گرچه نمی‌توانند به خود محتوای پیام‌هایتان دسترسی پیدا کنند.

علاوه بر این، این خطر نیز وجود دارد که پیام «کلید مبادله»ی اولیه‌ی شما از سوی یک طرف سوم (مثلاً یک شرکت ارائه‌دهنده‌ی خدمات تلفن همراه) شنود شود، و برای رمزگشایی از هر پیام رمزگذاری‌شده‌ای که بعداً شنود می‌کنند، به کار رود.

این واقعیت ساده که پیام‌های متنی کوتاه شما رمزگذاری می‌شوند، احتمالا برای آنکه فعالیت‌های شما مشکوک تلقی شود کافی است، حتی اگر اطلاعات حساسی نفرستاده باشید.

آیا می توان از شبکه ایمیل بهره‌برداری کرد؟

علاوه بر جامی، اپ پیام‌رسان دِلتاچت می‌تواند راه دیگری را برای برقراری ارتباط امن‌تر روی شبکه‌ی اطلاعات ملی فراهم کند. این اپ پیام‌رسان رمزگذاری‌شده، از شبکه‌های سرور ایمیل برای رساندن پیام‌ها به سایر کاربران دلتاچت استفاده می‌کند.

در نتیجه، اگر شما از یک سرویس ایمیل داخل ایران استفاده کنید که از طریق شبکه‌ی ملی اطلاعات کار می‌کند، این شانس وجود دارد که بتوانید در صورت محدود شدن دسترسی به اینترنت جهانی، همچنان با سایر کاربران دلتاچت پیام رد و بدل کنید.

با این حال، خیلی از ابزارهایی که وعده می‌دهند در زمان قطعی اینترنت کار کنند، مشکلاتی دارند - چه به‌لحاظ امنیتی و چه به‌لحاظ کاربردی.

اگرچه دلتاچت راهی برای فرستادن ایمیل‌های رمزگذاری‌شده روی شبکه‌ی ملی اطلاعات به افرادی که با آن‌ها در تماسید در اختیارتان می‌گذارد، روش رمزگذاری آن نقاط ضعف شناخته‌شده‌ای دارد و یک سرویس ارائه‌دهنده‌ی اینترنتی یا ایمیل پیگیر می‌تواند به فراداده‌های مرتبط با هویت کسانی که با آن‌ها در تماسید، دسترسی پیدا کنند و - حتی در موارد خاص - امکان دارد هویت افراد مورد تماس‌تان را جعل کنند و تماس‌هایتان را شنود کنند.

این اپ قطعاً می‌تواند تحت شرایط مناسب کارآمد باشد، اما لطفاً مطمئن شوید که پیش از استفاده از آن، به خطرهای احتمالی‌اش آگاهید.

این ابزار متن باز است.

این ابزار به شبکه اطلاعات ملی متصل می‌شود.

Delta Chat

Delta Chat

دلتاچت یک پلتفرم رایگان و متن‌باز پیام‌رسان است. دلتاچت از شبکه‌های سرور ایمیل موجود استفاده می‌کند تا پیام‌های رمزگذاری‌شده‌ی سرتاسری را به سایر کاربران دلتاچت برساند. دلتاچت برای برقراری ارتباط رمزگذاری‌شده‌ی سرتاسری با سایر کاربران دلتاچت، از پروتکل رمزگذاری خودکار و سایر اپ‌های ایمیل سازگار با رمزگذاری خودکار استفاده می‌کند.

سهولت استفاده

کاربران می‌توانند نسخه‌ی اندروید این نرم‌افزار را از فروشگاه گوگل‌پلی و نسخه‌ی iOS را از اپ‌استور اپل دانلود کنند. نسخه‌های دسکتاپ (مک، ویندوز و لینوکس) نیز روی وب‌سایت دلتاچت در دسترس‌ هستند.

مزایا و‌ ویژگی‌ها

دلتاچت باید بتواند امکان برقراری ارتباط رمزگذاری‌شده روی شبکه‌ی ملی اطلاعات ایران را فراهم کند. از آنجا که دلتاچت از شبکه‌های سرور ایمیل استفاده می‌کند، در زمان قطعی محدود اینترنت، کاربران می‌توانند از سرویس‌های ارائه‌دهنده‌ی ایمیل داخل کشور برای فرستادن پیام‌های رمزگذاری‌شده استفاده کنند.

دلتاچت همچنین از پیام‌های حذف‌شونده پشتیبانی می‌کند، و کاربران می‌توانند صدا، تصاویر و فایل‌های کوچک‌تر از ۲۵ مگابایت را نیز ارسال کنند.

خطرات و آنچه این اپلیکیشن انجام نمی‌دهد

پیام‌ها به‌طور خودکار رمزگذاری نمی‌شوند، مگر آن‌که گیرنده‌ی پیام‌تان هم از دلتاچت استفاده کند. اما حتی در این صورت هم، پروتکل رمزگذاری مبتنی بر رمزگذاری خودکار می‌تواند پیام‌های شما را از سوی شرکت ارائه‌دهنده‌ی سرویس ایمیل یا اینترنت‌تان، در معرض شنود قرار دهد.

توجه کنید که استفاده از ایمیل‌های رمزگذاری‌شده در سرویس‌های ارائه‌دهنده‌ی ایمیل ملی می‌تواند برای این‌گونه شرکت‌ها کافی باشد تا کاربران را به اتهام فعالیت‌های مشکوک شناسایی و نشانه‌گذاری کنند. اگرچه، استفاده طیف گسترده‌تر کاربران از سرویس‌های ایمیل رمزگذاری‌شده، شناسایی کاربران مشخص به‌عنوان کاربر مشکوک را برای این سرویس‌ها دشوارتر می‌سازد، در حال حاضر این خطر را نمی‌توان نادیده گرفت.

به‌لحاظ نظری، برای شرکت‌های ارائه‌دهنده‌ی خدمات، کار ساده‌ای است که عنوان پیام‌ها را تحلیل کنند، و ترافیک رمزگذاری را کاهش دهند یا مسدود کنند، اگرچه تا به حال هیچ نمونه‌ی مستندی از چنین رویدادی گزارش نشده است.

بسیاری از شرکت‌های ارائه‌دهنده‌ی ایمیل ایرانی، برای ایجاد حساب کاربری نیازمند تصدیق هویت اضافی مانند ارائه‌ی شماره‌ی تلفن هستند، که اگر شما بخواهید یک حساب کاربری ایمیل «یک‌بارمصرف» گمنام در یک سرویس ایمیل بومی برای خودتان بسازید، می‌تواند چالش‌هایی را پیش بکشد. با این حال، کاربرانی که از سرور ایمیل داخل کشور خودشان استفاده می‌کنند، می‌توانند آسان‌تر از دلتاچت برای فرستادن پیام‌های رمزگذاری‌شده‌ی سرتاسری امن به دوستان و آشنایان‌شان استفاده کنند.

ابزارهای دور زدن - گزینه‌هایی محدود

در زمان قطع شدن اینترنت، اکثر وی‌پی‌ان‌ها و ابزارهای دور زدن بی‌فایده خواهند بود. وی‌پی‌ان‌های معمول شما را از طریق شبکه‌های همیشگی به وب‌سایت‌های اینترنت جهانی وصل می‌کنند. این بدین معنی است که وقتی اتصال به این شبکه‌ها مختل می‌شود، اتصال وی‌پی‌ان ها نیز دچار اختلالاتی می‌گردد.

از آنجایی که وی‌پی‌ان‌ها نیازمند دسترسی به سرورهای جهانی هستند، نمی‌توانند کمک چندانی برای شما باشند، حتی اگر شبکه ملی اطلاعات همچنان آنلاین مانده باشد.

تنها ابزار دور زدن که ادعا کرده است در آبان ۱۳۹۸ ایرانیان را به اینترنت جهانی متصل نگه داشته، اپلیکیشن «سایفون» است. سایفون از اقدامات متعدد و انطباق‌پذیری استفاده می‌کند تا فیلترها را دور بزند، و طبق گزارش‌ها قادر بوده تا از شکاف‌های موجود در اجرای پروژه قطع اینترنت ایران بهره‌برداری کرده و برخی کاربران را به اینترنت جهانی متصل نگه دارد.

البته در این موارد هم اتصال با سرعت پایین بوده و قابل اتکا نبوده است. همچنین نباید فراموش کنیم که «سایفون» گمنام ماندن کاربران و فاش نشدن هویتشان را فراهم نمی‌کند، پس زمانی که می‌خواهید به اطلاعات حساس دسترسی بیابید، باید با احتیاط از این اپلیکیشن استفاده کنید.

این ابزار محدودیت داده ندارد.

این ابزار مقداری اطلاعات را ثبت می‌کند.

این ابزار متن باز نیست.

Psiphon

Psiphon

«سایفون» یک ابزار دور زدن فیلترینگ است که از فناوری‌های وی‌پی‌ان، اس‌اس‌اچ و اچ‌تی‌تی‌پی استفاده می‌کند تا دسترسی بدون سانسور به محتوای اینترنت را برای شما فراهم کند. این اپلیکیشن به نقاط دسترسی جدید پی می‌برد تا احتمال دور زدن فیلتر‌ها را برای شما بالا ببرد.

سهولت استفاده


کار کردن با «سایفون» خیلی راحت است. فقط لازم است که آن‌ را از طریق یکی از لینک‌های بالا روی دستگاه خود دانلود و نصب کنید. بعد از اینکه نصب شد، اپلیکیشن را باز کنید و روی ‘connect’ بزنید تا «سایفون» روی دستگاه فعال شود.

مزایا و‌ ویژگی‌ها

سایفون» سابقه‌‌ی مستحکمی در دور زدن سانسور اینترنتی در ایران دارد و همچنان برای این منظور کارایی خود را حفظ کرده است.

هر چند در زمان‌های وقوع اختلال در اینترنت و یا قطع کامل از کارایی آن کم‌ می‌شود، بخش کوچکی از کاربران «سایفون» گزارش داده‌اند که طی قطع شدن اینترنت در آبان ۱۳۹۸ به محتوای اینترنت جهانی دسترسی داشته‌اند. تحقیقات مکملی که از سوی«سایفون» صورت گرفت نیز صحت این موضوع را تایید کرد.

خطرات و آنچه این اپلیکیشن انجام نمی‌دهد

دنبال دست یافتن به اطلاعات حساس یا به اشتراک گذاشتن آن هستید، نباید فقط به این اپلیکیشن متکی باشید.

هرچند که با استفاده از «سایفون»، ISP شما قادر به دیدن محتوای در حال داد و ستد شما نخواهد بود، اما این اپلیکیشن مانع این نمی‌شود که تاریخچه مرورگر و کوکی‌ها بر روی دستگاه شما ذخیره نشوند.

توجه داشته باشید که «سایفون» برخی اطلاعات در رابطه با ناحیه، کشور و فعالیت‌های انجام شده روی مرورگر شما و زمان و تاریخ آن ها را ثبت می‌کند. برنامه‌نویسان «سایفون» این داده‌ها را جمع‌آوری و تحلیل کرده و سپس آن‌ها را حذف می‌کنند. خط مشی «سایفون» در رابطه با حفظ حریم خصوصی به زبان فارسی در اینجا موجود است، که در مورد جمع‌آوری داده‌ها و نحوه‌ی به اشتراک گذاشتن آن‌ها با طرف ثالث در آن توضیح داده شده است.